مهمترین سازه های بتنی جهان

سازه های بتنی سازه های‌ هستند که در ساخت آن از بتن یا به‌ صورت معمول بتن آرمه استفاده شده باشد. امروزه بسیاری از سازه های مهم جهان در قرن 21 با بتن ساخته شده اند

1400/04/13 15:47:27

مهمترین سازه های بتنی جهان بتن با معماری قرن ۲۱ پیوند جداناپذیر دارند. سازه های بتنی سازه های‌ هستند که در ساخت آن از بتن یا به‌ صورت معمول بتن آرمه استفاده شده باشد. امروزه بسیاری از پل ها و سازه های مهم جهان با بتن ساخته شده اند. البته قرار نیست از بتن تنها برای ساختمان پارکینگ یا مصالح دیگر استفاده شود. بسیاری از ساختمان‌ یا سازه های معروف در جهان از بتن استفاده شده اند، سازه های که حتی تبدیل به نمادی از یک کشور و هویت آنها شده اند.
در ادامه مهمترین سازه های بتنی جهان را معرفی خواهیم کرد.

ساختمان پنتاگون
پنتاگون یکی از نمادهای معماری جهان و مقر فرماندهی وزارت دفاع آمریکاست؛ این سازه که یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان است، ساختمانی بسیار عظیم و یکی از محبوب‌ترین سازه‌های بتنی به شمار می‌رود. گزارش شده است که در ساخت این سازه حداکثر 410 هزار متر مکعب بتن استفاده شده است. این ساختمان دارای ۵ ضلع است و در دهه 1940 بنا گذاشته شده است.
ساختمان پنتاگون که بیش از ۶ میلیون فوت مربع (۵۵۷.۴۱۸ متر مربع) مساحت دارد، طی عملیات تروریستی ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی دچار صدمات شدیدی شد. این سازه بسیار زیبا به شکلی منحصر به فرد طراحی شده است.
ساختمان پنتاگون به گونه ای طراحی شده که زیاد بلند نباشد، چراکه در آن دوران ساخت آن که مصادف با جنگ جهانی دوم بود، فولاد به اندازه کافی وجود نداشت. در حقیقت این سازه کاملا بتنی است.

برج خلیفه
برج خلیفه، بلندترین سازه ساخت دست انسان است. این برج آسمان‌خراشی در شهر دبی امارات متحده عربی است که با ۱۶۳ طبقه قابل استفاده و ۸۲۸ متر بلندی، در حال حاضر بلندترین سازه و آسمان‌خراش ساخته شده به دست انسان است. ساخت این برج، از ژانویه ۲۰۰۴ میلادی آغاز شد و در روز چهارم ژانویه ۲۰۱۰ به پایان رسید. اسکلت این ساختمان از بتن مسلح ساخته شده است.
برج خلیفه به عنوان یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان، دارای بیش از هزار واحد آپارتمان، ۴۹ طبقه اداری، ۴ استخر و یک کتابخانه ویژه ساکنان است. همچنین هتل آرمانی با ۱۶۰ اتاق به طراحی جورجیو آرمانی در طبقات اولیه برج واقع شده است.
طراحی این برج، اثر شرکت آمریکایی اسکیدمور، اوینگز، مریل و ادرین اسمیت الهام گرفته از معماری اسلامی، طبیعت صحرا و گل هایمنوکالیس است.

ساختمان اینگالز
ساختمان اینگالز به عنوان یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان، در سال 1903 میلادی در سینسیناتی اوهایو ساخته شده است؛ این سازه نخستین آسمان‌خراش بتنی ساخته شده در جهان است. این ساختمان 16 طبقه، توسط شرکت معماری سینسیناتی الزنر و اندرسون طراحی شده و به عنوان سرمایه گذار اصلی مالی خود به نام ملوین اینگالس نامگذاری شده است. این ساختمان در آن زمان یک شاهکار مهندسی جسورانه به شمار می رفت، اما دلیل موفقیت این سازه، بیشتر به علت استفاده از بتن در اسکلت آن برمی گردد.

برج کیو وان (Q1)
برج Q1 مخفف «کوئینزلند شماره یک» که با بتن مسلح ساخته شده و نزدیک به 322.5 متر ارتفاع دارد. این آسمان‌خراش در سِرفِرز پارادایز، مرکز گردشگری شهر گلد کوست استرالیا، واقع شده ‌است. این کیو وان به صورت رسمی در نوامبر 2005 میلادی افتتاح شد. این برج به عنوان یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان، بیستمین ساختمان بلند در میان برج‌های دنیاست.
این ساختمان دیدنی در جشن‌های 150 ساله ایالتی به عنوان یکی از نمادهای کوئینزلند شناخته می‌شود.

کلیسای جوبیلی
کلیسای جوبیلی به عنوان یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان، یک کلیسای کاتولیک در رُم است. این کلیسا به دستور و سفارش پاپ ژان پل دوم در ادامه طرح ۵۰ کلیسا برای رم در سال ۲۰۰۰ میلادی توسط ریچارد مایر معمار آمریکای ساخته شده ‌است. سه طاق نیم کره‌ای شکل آن نمادی از تثلیث در دین مسیح هستند.
به گفته ریچارد مایر، معمار آن، این بنا «جواهر درخشان پایتخت ایتالیا» است. این بنا از بتن ساخته شده و مایر طراحی آن را در زمان فراخوان مسابقه معماری خلق کرده است.

تالار شهر بوستون
تالار شهر بوستون به عنوان یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان، کُرسی دولت این شهر در ایالت ماساچوست آمریکاست که در سال 1968 میلادی ساخته شده است. این تالار، نمونه بحث برانگیز از جنبش مدرنیسم است. این پروژه توسط کالمان مک کینل و کمپبل، آلدریچ و نالتی و مشاوران لمسوریایر طراحی شده است. اسکلت این بنا نیز از بتن مسلح است.

برج‌های پتروناس
برج‌های دوقلوی پتروناس از بلندترین آسمانخراش‌های جهان به شمار می روند که در شهر کوالالامپور در کشور مالزی ساخته شده‌اند. برج‌های دوقلو با احتساب آنتن بالای آنها، ۴۵۲ متر بلندی دارند. تعداد طبقات هر برج ۸۸ طبقه است و در مجموع ۷۸ آسانسور در این دو ساختمان فعال هستند. این دو برج از زیر توسط مرکز خرید سوریا به‌هم وصل هستند. همچنین پلی طبقات ۴۱ و ۴۲ این دو برج را به هم متصل کرده است که ارتفاع این پل از سطح زمین ۱۷۵ متر و طول آن ۵۶ متر است.
این دو برج به عنوان یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان، بلندترین ساختمان‌های دنیا از سال 1998 تا 2004 میلادی بوده اند، ولی همچنان به عنوان بلندترین برج‌های دوقلوی جهان باقی مانده‌اند. این برج ها نیز از اسکلت بتنی ساخته شده اند.

برج ویلیس
برج ویلیس که با عنوان برج سیرز نیز شناخته شده، ساخت آن در سال 1973 میلادی به پایان رسید و نزدیک به 25 سال رتبه بلندترین ساختمان دنیا را در اختیار داشت. این آسمان‌خراش که در شهر شیکاگو آمریکا قرار گرفته، 442 متر ارتفاع دارد و اسکلت آن از بتن مسلح است.
این بنای استثنایی، بوسیله معمار مشهور «بروس گریام» و مهندس سازه آن «فضل الرحمن خان» طراحی شده است. این برج نیز به عنوان یکی از مهمترین سازه های بتنی جهان به شمار می رود.

پانتئون
پانتئون معبد رومی سابق و کلیسای کاتولیک فعلی در رم ایتالیاست که در محوطه معبد پیشین که توسط مارکوس آگریپا در زمان سلطه «آگوستوس» سفارش داده شده بود، بنا شده بود. این معبد که یکی از قدیمی ترین و مهمترین سازه های بتنی جهان، احتمالا در سال ۱۲۶ پس از میلاد توسط «هادریانوس» بازسازی و وقف شد. تاریخ عمارت این بنا به صورت دقیق مشخص نیست، چراکه هادریانوس برای این معبد کتیبه نویسی نکرد و کتیبه قدیمی معبد آگرپیا که سوخته بود را حفظ کرد. معبد پانتئون رم به عنوان یکی از بزرگترین گنبدهای جهان، جزو شگفتی‌های دنیای معماری به شمار می رود.
قابل یادآوری است که این گنبد از 4535 تن بتن ساخته شده است.

سردر دانشگاه تهران
سردر اصلی دانشگاه تهران در ایران یک سازه بتنی است. این سازه بین سال‌های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۶ خورشیدی بر پایه طرحی از «کوروش فرزامی»، یکی از دانشجویان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران ساخته شده است. محاسب این طرح سیمون سرکیسیان بوده است. ساخت آن را شرکتی ایرانی به نام «شرکت آرمه» به پایان برده است.
این سازه بتنی این اثر در ۱۸ آبان ۱۳۷۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده ‌است. سردر دانشگاه تهران، در سال ۱۳۸۸ برای نخستین بار شسته شد. همچنین در بهار سال ۱۳۹۴ این سردر با همکاری سازمان زیباسازی و معاونت مالی اداری دانشگاه تهران پس از ۴۷ سال مرمت شد.
سردر دانشگاه تهران امروزه تبدیل به نمادی از آموزش عالی ایران شده ‌است. همچنین این سردر به عنوان یک اثر ملی سال‌هاست که پشت اسکناس ۵۰۰ ریالی و پس از آن ۵۰ هزار خودنمایی می‌کند و فراتر از یک نماد دانشگاهی در ذهن همه مردم به عنوان یکی از نمادهای شهر تهران و حتی ایران مطرح است.

سخن پایانی
سازه های بتنی به هر صورتی که ساخته شوند، برای فرم‌دهی، مصالحی عالی به شمار می روند. از همین رو این سازه ها علاوه بر زیبایی‌، از نظر مقاومت و طرح لرزه‌ای ساختارهایی بسیار مفید دارند. در حقیقت، بتن یک ماده انقلابی برای ساخت سازه‌های ساده و حتی پیچیده است. از این رو شاهد هستیم که از گذشته تا کنون بتن در سازه های مختلف به کار گرفته شده اند و حتی خود را در تاریخ ماندگار کرده اند.